Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Οι εικόνες του ναού της Μεταμόρφωσης Κρώμνης στον Καταχά Πιερίας


       Από τον κ. Παναγιώτη Κουλαουζίδη, φίλο του ιστολογίου μας, λάβαμε πληροφορίες σχετικά με τις εικόνες του τέμπλου του ναού της Μεταμόρφωσης στην ενορία Αλχαζάντων της Κρώμνης.
       Τα τελευταία χρόνια, πριν την Ανταλλαγή, η Δέσποινα (Ποινή) Κοκά, το γένος Ελευθεριάδη, διέμενε μονίμως στην Κρώμνη. Όταν ήρθε η ώρα της Εξόδου, η Ποινή πήρε φεύγοντας τις τέσσερις εικόνες του τέμπλου του ναϋδρίου της Μεταμόρφωσης, δηλαδή, του Χριστού, της Παναγίας, του Προδρόμου και της Μεταμόρφωσης  του Σωτήρος. Και οι 4 εικόνες  είναι έργα του γνωστού ζωγράφου της Τραπεζούντας  Λεωνίδα Π. Ζωγράφου.

        Αρχικά εγκαταστάθηκε στην Καβάλα, στο σπίτι της κόρης της, αλλά σύντομα κατέληξε στον Καταχά Πιερίας, στο σπίτι της ανιψιάς της, Ειρήνης Κουλαουζίδου, γιαγιάς του αποστολέα μας. Εκεί έμεινε ως τον θάνατό της, έχοντας στο ίδιο σπίτι συντροφιά και την μητέρα του Λεωνίδα Ιασωνίδη, Φωτεινή. 
       Τις τρεις εικόνες τις δώρισε στην τοπική εκκλησία του Αγ. Μηνά  και τη μία την άφησε στο σπίτι της ανιψιάς της.
Ο ναός της Μεταμόρφωσης σήμερα


Το χωριό Βαρενού του Πόντου στη Βικιπαίδεια

Στη σειρά των άρθρων μας στη Wikipedia προστέθηκε σήμερα το λήμμα Βαρενού, με παραπομπές και βιβλιογραφία. Βρίσκεται στη διεύθυνση: https://el.wikipedia.org/wiki/Βαρενού
Εναλλακτικά, πληκτρολογήστε τη λέξη Βαρενού στο πλαίσιο αναζήτησης της Βικιπαίδειας


Παρασκευή, 11 Αυγούστου 2017

Μεταμόρφωση Κρώμνης



Σε δημοσίευση του φίλου Panagiotis Stavretes στο f/b βρήκαμε πρόσφατες φωτογραφίες από το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης και τον τοίχο που απόμεινε από το ιστορικό σχολείο της περιοχής.

Η Μεταμόρφωση σήμερα

Δεν υπάρχει πια ο τρούλος

Ο τοίχος του ιστορικού σχολείου της Μεταμόρφωσης

Ο ίδιος τοίχος από "μέσα"

Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017

Το Λυκάστ' στη Wikipedia

Ήρθε και η σειρά του Λυκάστ', που είναι γενέτειρα των εκ μητρός προγόνων μου, για ανάρτηση στη Βικιπαίδεια:
https://el.wikipedia.org/wiki/Λυκάστ'

Πρόχειρο σκαρίφημα του Λυκάστ για την ανάρτηση στη Βικιπαίδεια

Παρασκευή, 21 Ιουλίου 2017

Το Σταυρίν στη Βικιπαίδεια

Είπαμε να συνεχίσουμε τη συνεισφορά μας στη Βικιπαίδεια με ένα ακόμη χωριό της Χαλδίας, το Σταυρίν. Το άρθρο μας βρίσκεται στον σύνδεσμο που ακολουθεί:  https://el.wikipedia.org/wiki/Σταυρίν_Πόντου
ή πληκτρολογώντας Σταυρίν Πόντου στο πλαίσιο αναζήτησης της Βικιπαίδειας


Δευτέρα, 17 Ιουλίου 2017

Το άρθρο μας στη βικιπαίδεια για την περιοχή της Χαλδίας (περιοχή που περιλαμβάνει και την Κρώμνη)

Δημοσιεύσαμε σήμερα το τέταρτο, κατά σειρά, άρθρο μας στην Βικιπαίδεια, με θέμα σχετικό με τον Πόντο. Πρόκειται για το άρθρο με τίτλο: Χαλδία. Μπορείτε να το δείτε επιλέγοντας τον ακόλουθο σύνδεσμο: https://el.wikipedia.org/wiki/Χαλδία ή πληκτρολογώντας τη λέξη Χαλδία στο πλαίσιο αναζήτησης της Βικιπαίδειας.

Τα άλλα τρία άρθρα μας είναι:
1. Μητροπολίτης Χαλδίας Γερβάσιος Σουμελίδης (https://el.wikipedia.org/wiki/Μητροπολίτης_Χαλδίας_Γερβάσιος_Σουμελίδης)

2. Γερβάσιος Σουμελίδης (ανεψιός του προηγουμένου, μητροπολίτης Σεβαστείας και μετέπειτα  Γρεβενών.(https://el.wikipedia.org/wiki/Γερβάσιος_Σουμελίδης)

3. Κρώμνη Πόντου (https://el.wikipedia.org/wiki/Κρώμνη_Πόντου)

Χρησιμοποιήθηκε ως χάρτης της Χαλδίας

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

Μνήμη Φίλωνα Κτενίδη (+13/7/1963)

Στο ιστολόγιο του Terra Pontus βρήκαμε αυτό 
το αφιέρωμα στη μνήμη του Φίλωνα Κτενίδη:
Από εκεί και το παρακάτω απόσπασμα


Ο σπουδαίος λόγιος Παντελής Μελανοφρύδης
 αποχαιρέτησε έμμετρα τον Φίλωνα Κτενίδη

Πέμπτη, 6 Ιουλίου 2017

Το σχολείο, η εκκλησία, ο παπάς και ο δάσκαλος του Λυκάστ (από αναφορές τρίτων)

Το σπίτι του δάσκαλου στο Λυκάστ
Στην διδακτορική διατριβή του εκπαιδευτικού Φώτη Κουτσουπιά με τίτλο «Η ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΠΑΡΧΙΑ ΧΑΛΔΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ (19ος-20ος ΑΙΩΝΑΣ)» (didaktorika.gr/eadd/register), βρήκαμε αναφορά στο σχολείο του Λυκάστ και στον δάσκαλό του, Σπύρο Παπαδόπουλο
(Οι επεξεργασμένες υπερσυνδέσεις του κειμένου παραπέμπουν σε παλιότερες αναρτήσεις μας σχετικές με το θέμα)


Ως πηγή αναφέρει αρχείο της Ε.Π.Μ. με τίτλο Λυκάστ Χαλδίας, Μαργαρίτα Αλεξιάδου, το οποίο έχουμε δημοσιεύσει στο παρελθόν. Στο ίδιο κείμενο γίνεται αναφορά και στον ιερέα του χωριού π. Αδάμ Ακριτίδη, εξάδερφο του εθνομάρτυρα Αλέξανδρου Ακριτίδη και πατέρα του δάσκαλου Σπύρου Παπαδόπουλου. Αναφορά γίνεται και στο περίτεχνο χτίσιμο του κεντρικού ναού του Λυκάστ που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Χριστόφορο
(δες επίσης:
Άγιος Χριστόφορος Λυκάστ, agios-christoforos-Lykast και Άγιος Χριστόφορος-βίντεο). 

Η περίτεχνη οροφή του Αγίου Χριστοφόρου
Λίγο παρακάτω ο Σπύρος αναφέρεται ως δάσκαλος και στη Βαρενού (ίσως για κάποιο μικρό διάστημα).


Υπάρχει βέβαια και η καταγραφή του ως δασκάλου στο σχολείο Μεταμόρφωσης της Κρώμνης από τον Γ. Φιρτινίδη, το 1917-18

Ο Σπύρος Παπαδόπουλος στο Ανατολικό της Πτολεμαΐδας

Η απογραφή του δάσκαλου ως πρόσφυγα στο Ανατολικό 

και η επαγγελματική του αποκατάσταση στη νέα πατρίδα

Η θέση του Λυκάστ στο χάρτη της Google, όπως διαμορφώθηκε με τη δική μας βοήθεια.


Ο γράφων έχει ιδιαίτερη ευαισθησία στα σχετικά με το Λυκάστ θέματα. Ο δάσκαλος ήταν ο παππούς του και ο παπάς ο προπάππος του.
Αναλυτικά, πληροφορίες για την δράση του δάσκαλου στους συνδέσμους με το όνομά του
και εδώ  ή  εδώ

Τρίτη, 4 Ιουλίου 2017

"Έρχουμαι ας σο μαναστήρ ας ση Κρωμί μερέαν..." Η ιστορία του Αεν-Ζαχαρέα της Κρώμνης

Στην Πολυτροπική βάση (ψηφιακή βιβλιοθήκη) του Πανεπιστημίου Πατρών, βρήκαμε κείμενο του Χαράλαμπου Φουντόπουλου με τον τίτλο "Μνημεία λόγου Κρώμνης". Το κείμενο γράφτηκε το 1920 και αναφέρεται κατά κύριο λόγο στην ιστορία του Αγίου Ζαχαρία και τις καταστροφές που υπέστη πρώτα από τους Πέρσες και τελευταία (1916) από τους Ρώσους. 
Στην ανάρτηση αυτή υπάρχουν οι 18 πρώτες σελίδες του χειρογράφου (21 δακτυλογραφημένες). Περιλαμβάνεται και μετάφραση στα νεοελληνικά.
Πηγή:Πολυτροπική βάση Πανεπιστημίου Πατρών
http://amigredb.philology.upatras.gr/page/polytropiki-vasi




Κυριακή, 2 Ιουλίου 2017

Ίμερα, κεφαλοχώρι της Χαλδίας, γειτονικό με την Κρώμνη (βίντεο)

Το βίντεο που δημιουργήσαμε για την Ίμερα, περιλαμβάνει σύγχρονες φωτογραφίες της περιοχής και τραγούδι από τον Γιώργο Στεφανίδη.


Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Ο Γιώργος Στεφανίδης στην εκπομπή Μαυροθάλασσα του West channel της Κοζάνης

Ένας μεγάλος καλλιτέχνης που όμως τιμά και "ερασιτέχνες" ομοτέχνους του στη λύρα. Με συγκίνησε ιδιαίτερα η αναφορά του στον Κρωμέτε θείο μου Χρήστο Παπαδόπουλο ή Δασκαλάκο (10:47-11:30). Στο τελευταίο μέρος του βίντεο ο Γιώργος Στεφανίδης τραγουδάει τραγούδια της περιοχής Αργυρούπολης, τα οποία έχει ηχογραφήσει και σε cd με τον τίτλο Τραγούδια της Αργυρούπολης.

Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Ενημέρωση χαρτών της Google maps για μνημεία και τοπόσημα της Κρώμνης

Όπου μπορούμε, συνεισφέρουμε κι εμείς στην ταυτοποίηση μνημείων ή τόπων στον ιστορικό Πόντο. Σήμερα ήρθε η ενημέρωση από την Google maps ότι εγκρίθηκε η παρέμβασή μας για τον εντοπισμό της εκκλησίας του Αγίου Χριστοφόρου στο Λυκάστ' της Κρώμνης. Ακολουθούν και άλλες.
Δείτε τον παρακάτω ενσωματωμένο χάρτη ή πληκτρολογήστε, στο πλαίσιο αναζήτησης του χάρτη της Google  (επάνω αριστερά), τη φράση: Άγιος Χριστόφορος Λυκάστ


Η ενημέρωσή μας από την Google 

Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

Σύντομο βίντεο για την περιγραφή της Κρώμνης στο f/b

Το σύντομο αυτό βίντεο δημιουργήθηκε για τη θέση εξωφύλλου στην σελίδα του facebook που έχει τον τίτλο Κρώμνη Πόντου. Χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες από παλιότερες αναρτήσεις μας και το τραγούδι του Γιώργου Στεφανίδη "εμέν Κρωμέτα λέγ'νε με".

Πιο κάτω το ίδιο βίντεο, σε άλλο φορμάτ, όπως χρησιμοποιήθηκε σαν εικόνα εξωφύλλου της σελίδας μας στο facebook

Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017

Ο Καστρότοιχος της Κρώμνης


 ΚΑΣΤΡΟΤΟΙΧΟΣ ΚΡΩΜΝΗΣ
Τοποθεσία μεταξύ Αληθινού και Μόχωρας, όπου υπήρχε μονή Ζωοδόχου Πηγής, από τα μέσα του 18ου αιώνα. Στη θέση της μονής κτίστηκε αργότερα το 2ο Δημοτικό Σχολείο της Κρώμνης. (1900/1921-22). Σήμερα εκεί υπάρχουν μόνο τα ερείπια του ναΰδρίου της Ζωοδόχου Πηγής. 
Σε παλιότερη ανάρτησή μας για το ίδιο θέμα (δείτε την εδώ) υπάρχουν πληροφορίες για την περιοχή σε κείμενο του Γ. Φιρτινίδη
Στις φωτογραφίες που ακολουθούν βλέπουμε επισημασμένη με κόκκινο βέλος τη θέση της εκκλησίας. 

Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Νανάκ, Λωρία, Αληθινός της Κρώμνης

Το βίντεο με τις περιοχές της Κρώμνης (από την προηγούμενη ανάρτησή μας) το επεξεργάστηκε ο φίλος Terra Pontus προσθέτοντας λεζάντες με τις ονομασίες των περιοχών που εμφανίζονται στο βίντεο. Εμείς προσθέσαμε τη μουσική επένδυση και το παρουσιάζουμε εκ νέου.
video

Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Απογραφή της ποντιακής καταγωγής των προγόνων μας.


         Συνεχίζεται η απογραφή της ποντιακής μας καταγωγής στο μπλογκ του Terra Pontus. Όσοι δεν έχουν ακόμη απογραφεί, μπορούν να επισκεφτούν τον ιστότοπο ( http://terra-pontus.blogspot.gr/) και να επιλέξουν στη δεξιά στήλη της σελίδας την περιφέρεια της καταγωγής των προγόνων τους. Οι καταγόμενοι από Κρώμνη και περίχωρα επιλέγουν Άρδασσα, το διοικητικό κέντρο της περιοχής εκείνη την εποχή.

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

Ιστορία της Ποντικής Τραπεζούντος. Βιβλίο σε ψηφιακή μορφή

Ένα ακόμη ψηφιακό βιβλίο, που πραγματεύεται την ιστορία της Τραπεζούντας μέχρι την κατάκτησή της από τους οθωμανούς, βρήκαμε στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης Ανέμη.

Το βιβλίο αυτό, με τίτλο "Ιστορία της Ποντικής Τραπεζούντος από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των καθ' ημάς", έγραψε ο Τρύφων Ε. Ευαγγελίδης και τυπώθηκε στην Οδησσό το 1898.

Για να το διαβάσετε επιλέξτε τον παρακάτω υπερσύνδεσμο
Ιστορία της Ποντικής Τραπεζούντος
ή εδώ

Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Κ. Φωτιάδη, οι κρυπτοχριστιανοί του Πόντου. (κοινοποίηση τριών σχετικών αναρτήσεων του Terra Pontus).

Στους τρεις συνδέσμους που ακολουθούν δημοσιεύεται σε συνέχειες το κείμενο του καθηγητή Κ. Φωτιάδη με θέμα τους κρυπτοχριστιανούς του Πόντου. Στο κείμενο υπάρχουν συχνές αναφορές στην Κρώμνη και την περιοχή της, όπου το φαινόμενο του κρυπτοχριστιανισμού ήταν ιδιαιτέρως έντονο.

Terra Pontus: Κ. Φωτιάδη, οι κρυπτοχριστιανοί του Πόντου - #1: ➤ ανάρτηση 1 από 3

Terra Pontus: Κ. Φωτιάδη, οι κρυπτοχριστιανοί του Πόντου - #2: ➤ ανάρτηση 2 από 3

Terra Pontus: Κ. Φωτιάδη, οι κρυπτοχριστιανοί του Πόντου - #3: ➤ ανάρτηση 3 από 3

Σημαντικότατη ομιλία του καθηγητή Κωνσταντίνου Φωτιάδη το 1989 στον σύλλογο ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ– ΚΟΜΝΗΝΟΙ.

Δευτέρα, 3 Απριλίου 2017

Τα παλιά μονοπάτια της Ίμερας, χαραγμένα στην πέτρα, υπάρχουν ακόμη!

Εκεί στην Ίμερα, στην ανηφοριά προς το μοναστήρι και το σπίτι του Φωστηρόπουλου, υπάρχουν ακόμη, χαραγμένα στην πέτρα, τα μονοπάτια και τα ίχνη από το πέρασμα των προγόνων μας!
(10 φωτογραφίες του Meliksah San από το facebook)


Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017

Ιστορία και Στατιστική Τραπεζούντος. Βιβλίο του 1870 σε ψηφιακή μορφή.

                                 Ιστορία και Στατιστική Τραπεζούντος
Στην ψηφιακή βιβλιοθήκη Ανέμη, του Πανεπιστημίου Κρήτης βρήκαμε και το εικονιζόμενο βιβλίο του Σάββα Ιωαννίδη:
Για να το διαβάσετε επιλέξτε έναν από τους δύο πιο πάνω συνδέσμους ή εδώ


Οι φιλόξενοι κάτοικοι της Κρώμνης ... κατά τον Σάββα Ιωαννίδη


Ξεφυλλίζοντας (τρόπος του λέγειν) την ηλεκτρονική έκδοση του βιβλίου "Ιστορία και Στατιστική Τραπεζούντος" του Σάββα Ιωαννίδη, που εκδόθηκε το 1870 στην Κωνσταντινούπολη, σταθήκαμε για λίγο στην περιγραφή της Κρώμνης και της γύρω περιοχής. "Έχοντες και γλώσσαν καθαρωτέραν και πλείονας λέξεις αρχαιοπρεπείς..." είναι το εγκώμιο του συγγραφέα για την τοπική διάλεκτο.
πηγή: Ιστορία και Στατιστική Τραπεζούντος

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Αλεξάνδρου Ν. Κακουλίδη, Ολίγα τινά περί Πόντου και ιδίως της Τραπεζούντος (ψηφιακό βιβλίο)

Στην ψηφιακή βιβλιοθήκη "Ανέμη" του Πανεπιστημίου Κρήτης βρήκαμε ένα μικρό βιβλιαράκι του πόντιου αρχιτέκτονα Αλέξανδρου Ν. Κακουλίδη. Σ' αυτό, ανάμεσα σε άλλα, περιγράφει και το πώς κατάφερε να χτίσει το καύχημα της Τραπεζούντας, το περιώνυμο Φροντιστήριο.
Το βιβλίο σε μορφή pdf θα το βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο ή εδώ
Αλεξ. Κακουλίδου, Ολίγα τινά περί Πόντου καί ιδίως τής Τραπεζούντος
                    Αλεξ. Κακουλίδου, Ολίγα τινά περί Πόντου καί ιδίως τής Τραπεζούντος

πηγή:anemi.lib.uoc.gr

Η Παναγία του Καλούλ. Έργο του Αλέξανδρου Κακουλίδη

Η φωτογραφία αυτή είναι από το βιβλίο ΚΡΩΜΝΗ του Γ. Φιρτινίδη
Στην ενορία της Γλούβαινας στην Κρώμνη, στη θέση κατεστραμμένου μοναστηριού, χτίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα ένα εκκλησάκι αφιερωμένο στην Παναγία, η Παναγία τη Καλούλ. Αρχιτέκτονας ήταν ο γνωστός δημιουργός του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας, Αλέξανδρος Κακουλίδης. Από τα έσοδα του νέου ναού έλπιζαν να χρηματοδοτήσουν τη δημιουργία ενός σχολείου για τα παιδιά της ενορίας. Θα ήταν το 4ο σχολείο στην Κρώμνη, αν ο πόλεμος και οι ολέθριες για τον ελληνισμό συνέπειές του δεν άλλαζαν τον ρου της ιστορίας. 
                                                                              ----
Σχετικό με το εκκλησάκι δημοσίευμα του Φάρου της Ανατολής βρήκαμε στα αρχεία της ΕΠΜ (www.epm.gr/epm.htm) και το παρουσιάζουμε εδώ επισημαίνοντας τα κύρια σημεία του (αν επιλέξουμε την εικόνα και κάνουμε δεξί κλικ και άνοιγμα της εικόνας σε νέα καρτέλα διαβάζεται ευκολότερα):